Ergonomiczne stanowisko fryzjerskie - jak zadbać o wygodę podczas wielogodzinnej pracy?

​Ergonomiczne stanowisko fryzjerskie pozwala pracować z wyprostowanymi plecami, opuszczonymi barkami i nadgarstkami w neutralnej pozycji. Osiąga się to przez regulowany fotel, właściwą wysokość pracy, lekkie narzędzia i przerwy w grafiku. Poniżej znajdziesz konkretne ustawienia, listę akcesoriów i proste ćwiczenia, które ograniczają zmęczenie po 8–10 godzinach przy fotelu.

Spis treści

1. Czym jest ergonomiczne stanowisko fryzjerskie?
2. Dlaczego fryzjerzy tak często cierpią na bóle pleców i barków?
3. Jak ustawić wysokość pracy i pozycję klienta?
4. Jak wybrać ergonomiczny fotel do salonu?
5. Jakie akcesoria odciążają ciało fryzjera?
6. Jak zadbać o ergonomię przy myjni i konsoli?
7. Jak zorganizować dzień pracy, aby uniknąć przeciążeń?
8. Najczęściej zadawane pytania
9. Co zapamiętać?

Czym jest ergonomiczne stanowisko fryzjerskie?

Ergonomiczne stanowisko fryzjerskie to miejsce pracy dopasowane do ciała fryzjera, a nie odwrotnie. Wysokość fotela, położenie narzędzi i ustawienie lustra pozwalają wykonywać usługi bez pochylania się, unoszenia ramion powyżej barków i skręcania tułowia.

Na stanowisko składa się kilka elementów: fotel klienta, konsola z lustrem, wózek lub organizer na narzędzia, taboret dla fryzjera i powierzchnia, na której fryzjer stoi. Każdy z nich można ustawić lepiej lub gorzej. Różnica w pojedynczej usłudze wydaje się mała, ale przy kilkunastu klientach dziennie sumuje się w tysiące ruchów.

Ergonomia dotyczy też organizacji pracy. Nawet najlepsze stanowisko nie zrekompensuje grafiku bez przerw i dnia złożonego wyłącznie z długich koloryzacji.

Dlaczego fryzjerzy tak często cierpią na bóle pleców i barków?

Fryzjerzy cierpią na bóle pleców i barków, ponieważ przez wiele godzin pracują na stojąco, z uniesionymi rękami i głową pochyloną nad klientem. To połączenie długotrwałego stania, wymuszonej postawy i powtarzalnych ruchów dłoni.

Badania z różnych krajów pokazują podobną skalę problemu:

• w badaniu 652 fryzjerów opublikowanym w BMC Public Health dolegliwości w ciągu ostatniego roku zgłosiło 70,2% osób, najczęściej w barkach (53,7%), szyi (53,4%) i dolnym odcinku pleców (53,2%),
• w badaniu Uniwersytetu Stradiņša w Rydze z 2021 roku dolegliwości w co najmniej jednej części ciała dotyczyły 90,3% fryzjerów,
• w badaniu 299 fryzjerów z Lagos opublikowanym w International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health odsetek wyniósł 75,6%, a ryzyko rosło wraz z liczbą godzin pracy na stojąco.

Problem dotyczy też polskiego rynku pracy. Według danych przywoływanych przez Centralny Instytut Ochrony Pracy choroby układu mięśniowo-szkieletowego są trzecią przyczyną absencji chorobowej wśród osób ubezpieczonych w ZUS. Dla małego salonu nieobecność jednej osoby to realna utrata przychodu.

Jak ustawić wysokość pracy i pozycję klienta?

Wysokość pracy ustawia się tak, aby głowa klienta znajdowała się mniej więcej na wysokości łokci fryzjera. Wtedy ramiona pracują blisko tułowia, barki pozostają opuszczone, a nadgarstki nie muszą się mocno zginać.

Zasady ustawienia stanowiska przed każdą usługą:

1. Posadź klienta przy najniższym ustawieniu fotela, a dopiero potem podnieś siedzisko pompą.
2. Dopasuj wysokość do rodzaju pracy: przy strzyżeniu karku nieco wyżej, przy pracy na czubku głowy niżej.
3. Poproś klienta, aby siedział prosto i opierał stopy na podnóżku.
4. Obracaj fotel zamiast obchodzić go lub skręcać tułów.
5. Przy długich pasmach pracuj z boku klienta, a nie sięgając nad jego głową.

Dobrą praktyką jest zmiana wysokości fotela kilka razy w trakcie jednej usługi. Zajmuje to kilka sekund, a oszczędza wielu niepotrzebnych skłonów. Fryzjerzy o różnym wzroście, pracujący na tym samym stanowisku, powinni każdorazowo ustawiać fotel pod siebie.

Jak wybrać ergonomiczny fotel do salonu?

Ergonomiczny fotel do salonu ma hydrauliczną regulację wysokości z blokadą pozycji, stabilną podstawę, wyprofilowane oparcie i podnóżek. Te cztery cechy decydują o tym, czy fryzjer ustawi klienta pod siebie, czy będzie musiał dopasowywać ciało do fotela.

Pompa hydrauliczna pozwala podnosić i opuszczać siedzisko, gdy klient już siedzi. Blokada obrotu i wysokości trzyma fotel w miejscu przy precyzyjnym cięciu. Wybrany fotel fryzjerski powinien też mieć zakres regulacji pasujący do wzrostu osób pracujących w salonie. Warto zwrócić uwagę na modele z otworem w oparciu, które ułatwiają dostęp do karku i linii szyi bez pochylania się.

Polski producent AYALA oferuje fotele na różnych podstawach: dyskowej, kwadratowej i pięcioramiennej na stopkach lub kółkach. Ciężka podstawa dyskowa daje największą stabilność. Podstawa na kółkach ułatwia przesuwanie fotela, ale przy pracy wymaga pewnej blokady.

Przy długich zabiegach, takich jak koloryzacja czy przedłużanie włosów, znaczenie ma komfort klienta. Podnóżek i podłokietniki sprawiają, że klient siedzi spokojnie. Fryzjer nie musi wtedy poprawiać pozycji głowy co kilka minut.

Jakie akcesoria odciążają ciało fryzjera?

Ciało fryzjera odciążają przede wszystkim taboret z regulacją wysokości, mata przeciwzmęczeniowa, ergonomiczne nożyczki, lekka suszarka i wózek na narzędzia. Każde z tych akcesoriów zmniejsza obciążenie innej części ciała.

Taboret sprawdza się szczególnie przy pracach na dolnych partiach włosów i przy precyzyjnym strzyżeniu karku. Mata przeciwzmęczeniowa działa najlepiej tam, gdzie fryzjer stoi najdłużej, czyli za fotelem i po jego bokach.

Jak zadbać o ergonomię przy myjni i konsoli?

Ergonomię przy myjni zapewnia się przez dobór wysokości misy i ustawienie fotela myjni tak, aby fryzjer mógł myć włosy z wyprostowanymi plecami. Myjnia to miejsce, w którym fryzjerzy najczęściej się pochylają, często kilkanaście razy dziennie.

Dobre rozwiązania przy myjni to regulowany kąt misy, myjnia z dostępem z boku oraz elektryczny podnóżek dla klienta. Przy konsoli liczy się z kolei wysokość blatu i położenie lustra. Blat na wysokości około 80–90 cm pozwala sięgać po narzędzia bez schylania się. Lustro powinno pokazywać klienta w całości, aby fryzjer nie musiał wychylać się na boki.

Warto też zadbać o oświetlenie. Norma PN-EN 12464-1 wskazuje dla stanowisk fryzjerskich około 500 luksów. Przy słabym świetle fryzjer odruchowo pochyla się bliżej włosów, co dodatkowo obciąża szyję.

Jak zorganizować dzień pracy, aby uniknąć przeciążeń?

Dzień pracy w salonie organizuje się tak, aby przeplatać usługi o różnym obciążeniu i planować krótkie przerwy co 2–3 godziny. Ciało dobrze znosi zmienność, a źle znosi wiele godzin tej samej pozycji.

Praktyczne zasady planowania grafiku:

• długą koloryzację przeplataj krótkim strzyżeniem lub konsultacją,
• planuj 10–15 minut przerwy po każdych 2–3 godzinach pracy,
• wykorzystuj czas działania farby na rozciąganie barków i szyi,
• pij wodę i jedz regularnie, bo zmęczenie przyspiesza utratę dobrej postawy,
• po pracy wykonuj kilka minut ćwiczeń rozciągających plecy i przedramiona.

Proste ćwiczenia, które można wykonać przy stanowisku, to krążenia barków, skłony głowy na boki, rozciąganie przedramion z wyprostowaną ręką oraz delikatne wygięcie pleców do tyłu z dłońmi na biodrach. Każde zajmuje około 30 sekund i nie wymaga przebierania się.

Najczęściej zadawane pytania

Na jakiej wysokości powinna być głowa klienta podczas strzyżenia?

Głowa klienta powinna znajdować się mniej więcej na wysokości łokci fryzjera. Wtedy ramiona pracują blisko tułowia, a barki pozostają opuszczone. Wysokość warto zmieniać w trakcie usługi, w zależności od tego, nad którą częścią głowy pracuje fryzjer.

Czy fryzjer powinien pracować na siedząco?

Fryzjer nie musi pracować wyłącznie na stojąco. Taboret z regulacją wysokości sprawdza się przy strzyżeniu karku, pracy przy dolnych partiach włosów i precyzyjnych detalach. Zmiana pozycji między staniem a siedzeniem zmniejsza obciążenie kręgosłupa i nóg.

Jaki fotel fryzjerski jest najbardziej ergonomiczny?

Najbardziej ergonomiczny jest fotel z hydrauliczną regulacją wysokości z blokadą, stabilną podstawą, wyprofilowanym oparciem i podnóżkiem. Modele z otworem w oparciu ułatwiają dostęp do karku. Zakres regulacji powinien pasować do wzrostu wszystkich fryzjerów pracujących na stanowisku.

Czy mata przeciwzmęczeniowa naprawdę pomaga?

Tak, mata przeciwzmęczeniowa zmniejsza nacisk na stopy i zachęca do drobnych ruchów mięśni nóg, co ogranicza uczucie zmęczenia po wielu godzinach stania. W salonie warto wybrać matę o grubości 1–2 cm, ze ściętymi krawędziami i powierzchnią łatwą do zamiatania.

Jak często fryzjer powinien robić przerwy?

Fryzjer powinien robić krótką przerwę co 2–3 godziny pracy, trwającą około 10–15 minut. Dobrze jest też wykorzystywać mikroprzerwy, na przykład czas działania farby, na rozciąganie barków, szyi i przedramion.

Co zapamiętać?

• Dolegliwości barków, szyi i pleców dotyczą od 70 do ponad 90% fryzjerów w badanych grupach.
• Głowa klienta na wysokości łokci fryzjera to podstawowa zasada ustawienia stanowiska.
• Fotel z hydrauliką, blokadą i stabilną podstawą pozwala dopasować pozycję klienta do fryzjera.
• Taboret, mata, ergonomiczne nożyczki i lekka suszarka odciążają różne części ciała.
• Przerwy co 2–3 godziny i przeplatanie usług chronią przed przeciążeniami.