Skradziony paszport lub bagaż w trakcie podróży. Jak zachować się w takiej sytuacji?

Statystyki pokazują, że w trakcie przewozów lotniczych 6 na 1000 walizek ulega zniszczeniu, a 3 na 1000 zostaje zgubionych. Niewiele? Biorąc pod uwagę, że jednym samolotem pasażerskim podróżuje kilkaset osób (i każda z nich z przynajmniej jednym bagażem), a na niebie w każdej chwili znajduje się kilka tysięcy maszyn, okazuje się, że liczba uszkodzonych lub utraconych na zawsze walizek jest gigantyczna. Jak zachować się, gdy w trakcie wakacyjnego wyjazdu to nam przytrafi się taki pech?

Każdy zna zapewne kogoś, komu w trakcie podróży, czy to wakacyjnej, czy też służbowej, zdarzyło się stracić torbę lub walizkę. Bagaż mógł zostać zagubiony lub zniszczony przez przewoźnika albo skradziony. Mogło do tego dojść jeszcze na pokładzie samolotu lub autokaru, ale też już po zameldowaniu w hotelu. Taka sytuacja jest oczywiście źródłem nerwów i może skutecznie zepsuć urlop, tym bardziej, jeśli dojdzie do niej na samym jego początku, a w walizce znajdują się nie tylko ubrania i kosmetyki, ale też cenny sprzęt elektroniczny i dokumenty. Najważniejsza zasada to nie panikować, gdy uświadomimy sobie, że na lotnisku lub dworcu kolejowym brakuje naszego bagażu. Kolejne kroki zależą już od tego, gdzie doszło do kradzieży lub zagubienia walizki.

Utrata bagażu na lotnisku

Jeśli po wylądowaniu zorientujemy się, że nasz bagaż nie pojawił się na właściwym taśmociągu w hali przylotów, musimy udać się do Biura Rzeczy Znalezionych. Trzeba przygotować bilet lotniczy, kartę pokładową i kwit potwierdzający nadanie bagażu – będą potrzebne do wypełnienia dokumentu PIR (Property Irregularity Report; formularz zgłoszenia nieprawidłowości własności). Jeśli walizka się znajdzie (np. jest na drugim końcu świata, bo przez pomyłkę załadowano ją do innego samolotu), wówczas będzie to podstawa do jej odzyskania. Niezależnie od złożenia PIR, trzeba udać się do biura linii lotniczej, którą podróżowaliśmy (lub skontaktować się z nią online) i zgłosić reklamację – można to zrobić w ciągu 21 dni, ale im szybciej się tym zajmiemy, tym lepiej. Po okresie, w którym linia lotnicza badać będzie wniosek reklamacyjny, jeśli zostanie on rozpatrzony na korzyść pasażera, zostanie mu wypłacone odszkodowanie (oraz np. zakupiona nowa walizka na koszt przewoźnika, o takim samym standardzie, jak utracona lub uszkodzona). Jak wysokie może być takie odszkodowanie? Konwencja Warszawska (Konwencja o ujednostajnieniu niektórych prawideł, dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego) mówi, że pasażer ma prawo do uzyskania 33 dolarów USA za każdy kilogram zagubionego bagażu. Odszkodowanie  maksymalnie może wynieść 1131 SDR (umowna jednostka monetarna używana do rozliczeń bezgotówkowych), czyli ok. 1300 euro. Dodatkowo, jeśli bagaż został skradziony, zgubiony lub uszkodzony w trakcie podróży, pasażer ma prawo żądać od linii lotniczej pokrycia kosztów zakupu niezbędnych rzeczy (bielizna, kosmetyki), aby mógł kontynuować wyjazd.

Gdy bagaż ginie w pociągu lub autokarze

Podczas podróży środkami transportu lądowego (koleją, autokarem) jesteśmy zobowiązani trzymać bagaż w specjalnie wyznaczonych miejscach (w luku bagażowym lub w bagażniku nad głową albo pod siedzeniem). Jeśli zostanie on zgubiony lub skradziony, przewoźnik weźmie za to odpowiedzialność tylko wtedy, gdy walizki i torby znajdowały się w miejscach na nie przeznaczonych (dodatkowo trzeba ich posiadanie poświadczyć kwitem bagażowym, więc nie należy się go pozbywać aż do końca podróży). Jeśli zauważymy, że naszego bagażu brakuje, wówczas trzeba to zgłosić do kierowcy, pilota wycieczki lub konduktora. Jego zadaniem będzie spisanie stosownego protokołu, na podstawie którego przewoźnik wypłaci odszkodowanie. Podobna procedura obowiązuje też w przypadku podróży statkiem pasażerskim.

Niestety w przypadku pociągu sytuacja wygląda trochę inaczej. Kolej ponosi odpowiedzialność tylko w przypadku, gdy szkoda powstała z jej winy (np. w wypadku pociągu) - dotyczy to bagażu umieszczonego w zasięgu wzroku, na przykład na półce bagażowej w przedziale. Ale jeśli bagaż został umieszczony w miejscu wskazanym przez przewoźnika, lokalizacja bagażu jest z dala od miejsca siedzenia i nie możemy mieć nad nim pieczy lub został umieszczony w miejscu do którego ma dostęp tylko osoba z obsługi pociągu, wtedy przewoźnik będzie musiał pokryć jego wartość. W przypadku braku możliwości wskazania wartości bagażu unijne przepisy przewidują zryczałtowane odszkodowanie w wysokości 300 euro.  

Natomiast w przypadku kuszetek czy wagonów sypialnianych przewoźnik nie odpowiada za utratę pieniędzy czy cennych przedmiotów (np. mających wartość naukową. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy zdarzenie wynikło z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika lub podmiotu odpowiedzialnego za świadczenie usługi. W pozostałych przypadkach za szkody majątkowe powstałe w tych wagonach przewoźnik ponosi odpowiedzialność za zasadach ogólnych, tj. do wartości zwykle wnoszonych tam rzeczy.

Reklamację wraz z biletem  należy złożyć w siedzibie PKP.

Utrata bagażu podczas pobytu w hotelu

Z jednej ze scen w kultowej komedii „Miś” dowiadujemy się, że „za garderobę i rzeczy pozostawione w szatni szatniarz nie odpowiada”. Na szczęście od 1980 roku wiele się zmieniło, także w kontekście bagaży pozostawionych przez gości hotelowych w pokojach. Właściciel hotelu ponosi za nie pełną odpowiedzialność, o ile oczywiście gość nie umieścił ich w niewłaściwym miejscu. Jeśli walizka zniknie z pokoju lub specjalnej przechowalni, trzeba od razu po stwierdzeniu tego faktu udać się do recepcji i zgłosić sprawę kierownictwu. Podstawą do wypłacenia odszkodowania przez hotel, jeśli zagubionego bagażu nie uda się odnaleźć, będzie wycena jego wartości, o której przygotowanie zostanie poproszony gość.

Co zrobić, gdy ginie paszport?

Polska należy do Strefy Schengen, co oznacza, że podróżując po państwach członkowskich Unii Europejskiej wystarczy dowód osobisty, aby przekraczać ich granice. Paszport wciąż pozostaje jednak podstawowym dokumentem podróży do większości państw świata. Jego utrata (zagubienie lub kradzież) może mieć bardzo poważne reperkusje, bo przecież bez niego nie będziemy mogli wrócić zza granicy do kraju. W takiej sytuacji należy udać się polskiego konsulatu lub ambasady i zgłosić fakt utraty paszportu. Zostanie tam wystawiony tymczasowy paszport (o ważności wynoszącej 12 miesięcy), umożliwiający podróż powrotną do Polski. Aby go uzyskać, trzeba potwierdzić swoją tożsamość przy pomocy innego dokumentu (np. dowodu osobistego). W sytuacji, gdy skradzione zostały wszystkie dokumenty, do biura konsularnego trzeba udać się z drugą osobą, która potwierdzi nasze dane osobowe. Warto też zadbać o skany swoich dokumentów, w razie zagubienia oryginałów będziemy mogli się nimi posłużyć, aby udowodnić, że my to my. Zwykle wystarczają czarno – białe kopie. Jeśli w kraju, w którym wypoczywamy, nie ma polskiej ambasady lub konsulatu, możemy udać się do placówki dyplomatycznej lub konsularnej jakiegokolwiek innego państwa członkowskiego UE. Tam zostanie dla nas przygotowany tymczasowy dokument podróży ETD (Emergency Travel Document), uprawniający do jednorazowej podróży powrotnej do kraju. Ile trwa wystawienie tymczasowego paszportu przez polskie biuro konsularne? Ustawowo konsul ma na to aż 3 tygodnie, ale praktyka pokazuje, że dokument ten można uzyskać nawet nazajutrz po zgłoszeniu. Musimy się również przygotować na to, że paszport wydany w ambasadzie będzie nas kosztował od kilkunastu do kilkudziesięciu euro. Informacje o kwotach znajdziemy na stronie MSZ w zakładce dotyczącej spraw paszportowych dla danej ambasady.

Trzeba pamiętać, że zgłoszenie zagubienia lub kradzieży paszportu oznacza utratę jego ważności. Jeśli więc się później odnajdzie, trzeba i tak wyrobić nowy.

Przed wyjazdem pamiętaj o ubezpieczeniu

Odszkodowania, które można uzyskać bezpośrednio od przewoźnika lub hotelu, to jedno, ale można również uzyskać drugie świadczenie z tytułu posiadania polisy turystycznej. Ubezpieczenie, które należy nabyć przed wyjazdem zagranicznym, zapewnia ochronę nie tylko na wypadek zachorowania lub doznania uszczerbku na zdrowiu, ale także w sytuacji kradzieży oraz uszkodzenia bagażu. Po zgłoszeniu faktu zaginięcia bagażu odpowiedniej osobie (pracownik linii lotniczej lub hotelu, kierowca autobusu, policjant), uzyskamy pokwitowanie tego faktu, które należy przekazać ubezpieczycielowi, wraz ze wszystkimi wymaganymi przez niego dokumentami co stanowi zgłoszenie szkody. Będą one stanowić potwierdzenie okoliczności utraty bagażu oraz wycenę jego wartości. Należy dowiedzieć się w jakim terminie powinny zostać przesłane do towarzystwa ubezpieczeniowego te dokumenty, ponieważ każdy ubezpieczyciel może określić inny termin. . Jeśli bagaż nie został utracony z oczywistej winy ubezpieczonego (który np. nie pilnował walizki lub pozostawił ją w nieodpowiednim do tego celu miejscu), wówczas zostanie mu wypłacone odszkodowanie.

Dodatkowo warto zadbać o to, aby nasze ubezpieczenie pokryło również wydatki związane z brakiem bagażu, takie jak na przykład przedmioty pierwszej potrzeby (np. środki higieny osobistej). Wśród usług Assistance możemy również znaleźć pomoc w przypadku utraty dokumentów. W przypadku takiego ubezpieczenia zyskujemy dodatkowego sojusznika w temacie odzyskania bagażu, który będzie kontaktował się z przewoźnikiem i miał pieczę nad procesem przekazania ubezpieczonemu zagubionych rzeczy. O ubezpieczeniu bagażu od kradzieży należy pomyśleć wcześniej. Uniqa daje kompleksowe warunki ubezpieczeniowe dotyczące podróży i bagażu: https://www.uniqa.pl/ubezpieczenia-dla-ciebie/ubezpieczenie-podrozy/ubezpieczenie-radosc-odkrywania.

Materiał zewnętrzny

Autor

Redakcja

4up.pl